Jorik Vellekoop

Graag zou ik jullie mee willen nemen naar Toamasina, Madagascar.

Ik reisde voor het eerst naar Madagascar in 2019, waar ik gedurende een maand meewerkte met Michael Breen, gynaecoloog en fistel chirurg werkzaam bij ‘Freedom From Fistula’ (FFF). FFF is een Schotse hulporganisatie die meerdere projecten runt in Afrika voor het behandelen van vrouwen met fistels die ontstaan zijn rond de bevalling.

Madagascar is een van de armste landen ter wereld waar bijna 75% van de bevolking onder de armoedegrens leeft. Die armoede uit zich onder andere in gebrekkige geboortezorg. Een groot deel van de vrouwen bevalt zonder vakkundige begeleiding ver weg van een ziekenhuis of kliniek. Als er tijdens de bevalling problemen ontstaan is een kunstverlossing (tang/vacuum) of keizersnede vaak niet voorhanden en is een van de mogelijke gevolgen dat vrouwen een fistel ontwikkelen. Dit is een gat – verbinding tussen de blaas (en/of endeldarm) en de vagina. Dit heeft als gevolg dat vrouwen met deze conditie continue en ongecontroleerd urine en/of ontlasting verliezen. Vaak treedt deze complicatie op bij de eerste bevalling en vrijwel altijd overlijdt het kind tijdens de geboorte.

Deze vrouwen leven dikwijls een geïsoleerd bestaan, waarbij zij vaak door hun partner worden verlaten, en aan de rand leven van de maatschappij leven zonder dat zij deel kunnen nemen aan de gemeenschap.

Ongeveer 2 miljoen vrouwen wereldwijd leven met een fistel ten gevolge van de geboorte/bevalling. Minder dan 20,000 vrouwen worden op jaarbasis geopereerd. De meest voor de hand liggende oplossing is het voorkomen van deze fistels door betere geboortezorg. Daarnaast is ook behandeling van vrouwen die reeds een fistel hebben van belang en voor deze patiënten biedt Freedom From Fistula gratis operatieve zorg. In Madagascar worden ongeveer 650 vrouwen per jaar geopereerd waarbij er een grote kans is op genezing, met daarbij terugkeer naar een volwaardige rol binnen de gemeenschap. Dit is zeer dankbaar werk. Iedere vrijdag is er een feestelijke ceremonie in de kliniek van FFF, waarbij genezen patiënten delen en getuigen over hun moeilijke jaren en uitkijken naar hun terugkeer naar huis. Tevens is dit een feest, waarbij in dankbaarheid voor de genezing wordt gelachen en gedanst. Een Bijbels tafereel van de mogelijkheid voor een nieuwe start en nieuwe kansen.

Toen ik in 2019 voor het eerst in Madagascar was, kreeg het project van FFF bezoek van een journalist van de BBC. Er is een korte documentaire van gemaakt die een goede indruk geeft van het project en daarnaast wat het betekent om te leven met een fistel. Ik deel jullie de link; https://www.bbc.com/news/av/stories-47772632

In de afgelopen 5 jaar ben ik deeltijds werkzaam geweest in het project van FFF. Het werk van FFF ligt mij zeer nauw aan het hart. Ik voel mij geroepen om dit werk voltijd te gaan doen. Vandaar dat ik per 1 januari 2026 ontslag heb genomen bij het Zuyderland Medisch Centrum en ga verhuizen naar Madagascar om voor FFF te gaan werken in Toamasina.

Het komt daarom denk ik niet als een verrassing dat ik de doelstelling van FFF een zeer warm hart toedraag, en dat ik het project van harte kan aanbevelen als gift voor de ‘eindejaarsactie’ van Newbornlife.

Jorik Vellekoop